Mały ZUS Plus 2026 – nowe zasady powrotu do ulgi

Od 1 stycznia 2026 roku w Małym ZUS Plus wchodzi w życie istotna zmiana, na którą od lat czekali przedsiębiorcy. Nowe przepisy wprost wskazują, że powrót do ulgi będzie możliwy po 24 miesiącach przerwy, a nie – jak często wynikało z dotychczasowej praktyki ZUS – dopiero po upływie kilku lat. Dzięki zmianom korzystanie z Małego ZUS Plus staje się bardziej przejrzyste i przewidywalne dla mikroprzedsiębiorców.

Mały ZUS Plus do końca 2025 roku – jakie zasady obowiązywały?

Mały ZUS Plus to ulga dla małych przedsiębiorców, którzy po spełnieniu określonych wymogów mogą płacić obniżone składki na ubezpieczenia społeczne – emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe. Są one uzależnione od dochodu, a nie od stałej, wysokiej podstawy obowiązującej w tzw. dużym ZUS-ie.

Ulga nie obejmuje składki zdrowotnej, którą trzeba płacić w pełnej wysokości, a także składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.

Podstawowe warunki korzystania z ulgi Mały ZUS Plus:

• prowadzenie działalności gospodarczej na podstawie wpisu do CEIDG lub innych przepisów szczególnych,
• roczny limit przychodów – 120 000 zł (lub proporcjonalnie mniej, jeśli działalność była prowadzona przez część roku),
• możliwość korzystania z ulgi maksymalnie przez 36 miesięcy (3 lata) w ciągu kolejnych 60 miesięcy (5 lat) kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej,
• prowadzenie działalności przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku.

Wysokość składek w uldze Mały ZUS Plus ustalana jest na podstawie dochodu z poprzedniego roku, przy czym podstawa wymiaru:

• nie może być niższa niż 30% minimalnego,
• ani wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.

W 2026 roku oznacza to, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne musi mieścić się w przedziale od 1 441,80 zł do 5 652,00 zł.

Należy pamiętać, że Mały ZUS Plus nie jest przyznawany automatycznie. Przedsiębiorca musi samodzielnie zgłosić się do ulgi w ZUS oraz kontrolować spełnienie limitów przychodów i okresu korzystania. Błędy w tym zakresie mogą skutkować koniecznością dopłaty składek wraz z odsetkami.

Mały ZUS Plus – zmiany od 2026 roku

Od 1 stycznia 2026 roku zmienia się sposób obliczania przerwy (karencji), po której przedsiębiorca może ponownie skorzystać z Małego ZUS Plus.

Zasady obowiązujące do 31 grudnia 2025 roku – problemy praktyczne

Do końca 2025 roku przepisy przewidywały możliwość korzystania z Małego ZUS Plus przez 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej. W teorii oznaczało to 24-miesięczną przerwę przed ponownym skorzystaniem z ulgi.

W praktyce jednak sytuacja wyglądała znacznie gorzej. Ze względu na niekorzystną interpretację ZUS oraz niejednolite orzecznictwo sądów, przerwa ta często była dłuższa niż 24 miesiące. Wynikało to z faktu, że:

• okresy były liczone w odniesieniu do pełnych lat kalendarzowych,
• możliwość powrotu do ulgi następowała zazwyczaj dopiero od 1 stycznia kolejnego roku, gdy ZUS weryfikował limity okresów 36 lub 60 miesięcy,
• przedsiębiorcy musieli czekać dłużej, niż wynikałoby to wprost z przepisów, nawet 36 miesięcy lub więcej.

W efekcie wielu podatników przez kilka lat opłacało pełne składki ZUS, mimo niskich dochodów i formalnego spełniania pozostałych warunków.

Zasady od 1 stycznia 2026 roku – jednoznaczna karencja 24 miesiące

Sytuację zmienia ustawa deregulacyjna z maja 2025 roku, opublikowana w czerwcu 2025 roku, która wchodzi w życie od 1 stycznia 2026 roku. Nowe przepisy wprost regulują sposób liczenia przerwy po wykorzystaniu ulgi.

Od 2026 roku:

• w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności można korzystać z Małego ZUS Plus przez maksymalnie 36 miesięcy,
• po wykorzystaniu 36 miesięcy Małego ZUS Plus obowiązuje dokładnie 24-miesięczny okres karencji,
• karencja liczona jest w miesiącach kalendarzowych, a nie w odniesieniu do lat,
• po upływie 24 miesięcy przedsiębiorca może zgłosić się do ulgi w dowolnym miesiącu, a nie wyłącznie od 1 stycznia.

W związku z wprowadzoną zmianą z końcem roku 2025 limit korzystania z Małego ZUS Plus ulega „wyzerowaniu”. Od stycznia 2026 roku rozpoczyna się nowy sposób liczenia okresów 36/60, zgodnie z bardziej przejrzystymi zasadami.

Co to oznacza w praktyce? Niezależnie od tego, czy przedsiębiorca:

• korzystał z Małego ZUS Plus przed 2026 rokiem,
• korzysta z niego obecnie,
• czy nigdy wcześniej nie korzystał z ulgi,

ma od 1 stycznia 2026 roku prawo do nowego okresu 36 miesięcy w ciągu 60 miesięcy.

Jeżeli przedsiębiorca nie wykorzysta wszystkich 36 miesięcy ulgi w okresie 60 miesięcy prowadzonej działalności gospodarczej, to pozostałych miesięcy nie może wykorzystać w kolejnym 60-miesięcznym okresie.

Przykład – jak działa zmiana od 2026 roku

Przedsiębiorca korzystał z Małego ZUS Plus przez 30 miesięcy do grudnia 2025 roku i prowadzi działalność bez przerwy również w 2026 roku.

Na nowych zasadach:

• od stycznia 2026 roku ma prawo do maksymalnie 36 miesięcy ulgi w kolejnych 60 miesiącach kalendarzowych,
• wcześniejsze 30 miesięcy nie powoduje automatycznej utraty prawa do ulgi,
• w kolejnych okresach 60-miesięcznych również będzie mógł korzystać z 36 miesięcy ulgi, o ile spełni ustawowe warunki.

Pozostałe warunki, na podstawie których przedsiębiorcy mają prawo do ulgi Mały ZUS Plus, np. roczny limit przychodów, nie zmieniły się.

Dodatkowe 12 miesięcy Małego ZUS Plus

Obok zmian wprowadzanych od 2026 roku warto zwrócić uwagę na szczególne uprawnienie wynikające jeszcze z przepisów obowiązujących w 2023 roku, czyli możliwość skorzystania z dodatkowych 12 miesięcy Małego ZUS Plus.

Kto nabył prawo do dodatkowych 12 miesięcy?

Dodatkowe 12 miesięcy ulgi przysługiwały przedsiębiorcom, którzy:

• korzystali z Małego ZUS Plus w 2023 roku (choćby przez jeden miesiąc),
• w 2023 roku utracili prawo do ulgi z powodu wykorzystania 36 miesięcy,
• osiągnęli przychód w 2023 roku nieprzekraczający 120 000 zł.

Rozwiązanie to było adresowane do najmniejszych firm, które – mimo niskich przychodów – „wypadły” z ulgi wyłącznie z powodu limitu czasowego.

Czy niewykorzystane dodatkowe miesiące przepadają?

Nie. Jeżeli przedsiębiorca:

• nabył prawo do dodatkowych 12 miesięcy Małego ZUS Plus w 2023 roku,
• nie skorzystał z tego prawa albo wykorzystał mniej niż 12 dodatkowych miesięcy do końca 2025 roku,

to nie traci tego uprawnienia.

Przepisy pozwalają na przeniesienie niewykorzystanych miesięcy po 2025 roku, z zachowaniem limitu 12 miesięcy w ramach tej „dodatkowej puli”.

Jak rozliczane są dodatkowe miesiące po 2025 roku?

Zasady są jednoznaczne:

• do limitu 12 miesięcy wlicza się zarówno miesiące wykorzystane przed rokiem 2026, jak i te wykorzystane później,
• łącznie z tej puli nie można wykorzystać więcej niż 12 miesięcy,
• w pierwszej kolejności przedsiębiorca musi wykorzystać nowy limit 36 miesięcy Małego ZUS Plus, przysługujący od 2026 roku,
• dopiero po jego wyczerpaniu możliwe jest „dokończenie” korzystania z pozostałych miesięcy z puli dodatkowej z 2023 roku, czyli najwcześniej od 2029 roku.

Kto nie może skorzystać z Małego ZUS-u Plus

Mimo korzystnych zasad, Mały ZUS Plus nie przysługuje wszystkim przedsiębiorcom. Przepisy jasno wskazują grupy, które – niezależnie od wysokości przychodów czy dochodu – nie mogą skorzystać z tej ulgi.

Z Małego ZUS-u Plus nie skorzystają w szczególności:

• przedsiębiorcy rozliczający się kartą podatkową, którzy jednocześnie korzystają ze zwolnienia z VAT,
• osoby prowadzące działalność gospodarczą, które w poprzednim roku wykonywały na rzecz byłego pracodawcy czynności tożsame z tymi, które wykonywały wcześniej w ramach umowy o pracę,
• wspólnicy spółek (m.in. spółek jawnych, komandytowych, partnerskich oraz jednoosobowych spółek z o.o.),
• przedsiębiorcy, którzy przekroczyli limit przychodów uprawniający do ulgi,
• osoby, które nie prowadziły działalności gospodarczej przez wymagany okres w poprzednim roku,
• przedsiębiorcy korzystający w danym czasie z innych preferencji wykluczających Mały ZUS Plus (np. osoba, która dopiero założyła działalność gospodarczą i korzysta z „ulgi na start”).

Z Małego ZUS Plus nie może również korzystać:

• twórca, artysta,
• osoba wykonująca wolny zawód,
• osoba prowadząca publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół.

Mały ZUS Plus – dobrowolny czy obowiązkowy?

Decyzja o skorzystaniu z ulgi, jaką daje Mały ZUS Plus jest dobrowolna. Mimo spełniania warunków, można w ogóle z niej nie skorzystać. Korzystając z ulgi Mały ZUS Plus, można też w każdej chwili z niej zrezygnować.

Ulga pozwala przedsiębiorcy zaoszczędzić nawet kilkaset złotych miesięcznie, ale warto pamiętać, że ma też wpływ na wysokość świadczeń, które mu przysługują, czyli świadczenia rentowe, emerytalne, wypadkowe i chorobowe. Świadczenia te obliczane są od podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie. Dlatego też wpłacając niższe składki, otrzyma niższe świadczenia.

Aby mieć wyższe świadczenia musi zadeklarować wyższą podstawę wymiaru niż najniższa podstawa obliczona na podstawie przychodu i płacić składki na ubezpieczenia społeczne według standardowych zasad, czyli tzw. pełny ZUS.

Rejestracja do Małego ZUS Plus – kiedy i jak zgłosić się do ulgi?

Kontynuacja ulgi – bez wyrejestrowania i ponownego zgłaszania

Jeżeli przedsiębiorca:

• korzystał z Małego ZUS Plus do końca grudnia 2025 roku,
• nie wykorzystał pełnego limitu 36 miesięcy ulgi,
• spełnia warunki do korzystania z niej również od stycznia 2026 roku,

to nie ma obowiązku wyrejestrowywania się z ubezpieczeń ani ponownego zgłaszania do ZUS.

W takiej sytuacji:

• zachowuje dotychczasowy kod tytułu ubezpieczenia 05 90 XX albo 05 92 XX,
• w 2026 roku składa wyłącznie dokumenty rozliczeniowe,
• do 20 lutego 2026 roku przekazuje w dokumentach:
  • roczny przychód,
  • roczny dochód,
  • formę opodatkowania,
  • podstawę wymiaru składek (w ZUS DRA cz. II albo ZUS RCA cz. II).

To najprostszy wariant – ulga „przechodzi” na 2026 roku bez formalnych przerejestrowań.

Zgłoszenie do ulgi po przerwie albo po raz pierwszy

Inne zasady dotyczą przedsiębiorców, którzy:

• nie korzystali z Małego ZUS Plus w 2025 roku,
• albo korzystali z ulgi, ale nie do końca grudnia 2025 roku,
• albo w 2025 roku opłacali pełne składki ZUS lub kończą preferencyjny ZUS.

Jeżeli spełniają warunki do skorzystania z ulgi w 2026 roku, muszą:

• zgłosić się do Małego ZUS Plus najpóźniej do 2 lutego 2026 roku (31 stycznia 2026 roku przypada w sobotę),
• najpierw wyrejestrować się z ubezpieczeń na formularzu ZUS ZWUA,
• następnie ponownie zgłosić się do ubezpieczeń na formularzu ZUS ZUA lub ZUS ZZA,
• zastosować właściwy kod tytułu ubezpieczenia: 05 90 albo 05 92.

Dodatkowo, do 20 lutego 2026 roku należy złożyć komplet dokumentów rozliczeniowych.

Terminy zgłoszeń – o czym trzeba pamiętać?

Co do zasady:

• do 31 stycznia danego roku – jeśli przedsiębiorca kontynuuje działalność,
• w ciągu 7 dni – od daty rozpoczęcia, wznowienia działalności lub zakończenia preferencyjnego ZUS (jeśli następuje to w trakcie roku).

Niedochowanie terminów może skutkować utratą prawa do ulgi w danym roku, nawet jeśli przedsiębiorca spełnia wszystkie warunki materialne.

Dlaczego warto zachować szczególną ostrożność?

W 2026 roku nakładają się na siebie:

• nowe zasady liczenia limitów 36/60,
• możliwość wykorzystania dodatkowych 12 miesięcy z 2023 roku,
• różne tryby zgłoszeń w zależności od historii korzystania z ulgi.

Dlatego przed rejestracją do Małego ZUS Plus warto dokładnie przeanalizować swoją sytuację ubezpieczeniową lub skorzystać z pomocy biura rachunkowego, aby uniknąć błędów i niepotrzebnych korekt w ZUS.

2026-01-28

Usługi księgowe
BRGS Biuro Rachunkowe Grzegorz Sasin
Warszawa (Praga)