
Praca w godzinach nadliczbowych – kiedy jest legalna i jak rozliczać nadgodziny?
9 czerwca 2026Sezon urlopowy w pełni – a wraz z nim powracają pytania o zasady korzystania z urlopu wypoczynkowego. Ile dni urlopu przysługuje w 2026 roku? Komu i kiedy należy się urlop? Czy można go dzielić? Co dzieje się z urlopem niewykorzystanym? Kiedy przysługuje ekwiwalent pieniężny?
Niezależnie od tego, czy jesteś pracownikiem dużej korporacji czy małej firmy – warto znać swoje prawa i obowiązki związane z urlopem.
Komu przysługuje urlop wypoczynkowy?
Urlop wypoczynkowy to jedno z podstawowych praw każdego pracownika zatrudnionego na umowę o pracę – niezależnie od tego, czy pracuje na pełen etat, czy na część etatu. To właśnie osoby zatrudnione na podstawie kodeksu pracy mają zagwarantowane prawo do corocznego, płatnego urlopu.
Osoby pracujące na umowie zlecenia czy umowie o dzieło nie mają ustawowego prawa do urlopu wypoczynkowego. Chyba, że taka możliwość została przewidziana w samej umowie – ale to już kwestia indywidualnych zapisów, a nie przepisów kodeksu pracy.
Co ważne – z urlopu nie można zrezygnować. Nawet jeśli pracownik sam nie złoży wniosku urlopowego pracodawca ma obowiązek dopilnować, by urlop został udzielony. Również w odniesieniu do tzw. urlopu zaległego, czyli urlopu niewykorzystanego w danym roku. Taki urlop powinien być wykorzystany najpóźniej do 30 września kolejnego roku kalendarzowego.
Podstawowy wymiar urlopu wypoczynkowego
Wymiar urlopu wypoczynkowego zależy przede wszystkim od stażu pracy pracownika. Chodzi tu nie tylko o lata przepracowane u obecnego pracodawcy, ale również o łączny staż zawodowy, w który wlicza się też m.in. edukację (np. szkołę średnią lub studia).
Zgodnie z Kodeksem pracy w 2026 roku obowiązują następujące limity:
- 20 dni urlopu rocznie – dla pracowników ze stażem pracy krótszym niż 10 lat,
- 26 dni urlopu rocznie – dla pracowników ze stażem co najmniej 10 lat.
Wymiar ten dotyczy zatrudnienia na pełen etat. Przy zatrudnieniu na część etatu urlop przelicza się proporcjonalnie.
Do stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego, zalicza się nie tylko okresy faktycznego zatrudnienia, ale również ukończone szkoły, zgodnie z art. 155 §1 Kodeksu pracy. Zaliczenie do stażu odbywa się na podstawie przedłożonych przez pracownika dokumentów (np. świadectwa ukończenia szkoły). Wliczane są następujące okresy:
- zasadnicza szkoła zawodowa – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej niż 3 lata,
- średnia szkoła zawodowa – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej niż 5 lat,
- średnia szkoła ogólnokształcąca – 4 lata,
- średnia szkoła policealna – 6 lat,
- szkoła wyższa (studia licencjackie, inżynierskie, magisterskie) – 8 lat.
Należy pamiętać, że okresy te nie sumują się, nawet jeśli pracownik ukończył kilka szkół. Do stażu pracy wlicza się maksymalnie jeden z tych okresów – ten, który daje najkorzystniejszy wynik dla pracownika. Do tego dolicza się oczywiście rzeczywisty czas zatrudnienia.
Od 1 maja 2026 roku weszły w życie nowe przepisy, które pozwalają wliczać do stażu pracy również niektóre okresy, które wcześniej nie były uwzględniane przy ustalaniu prawa do wyższego wymiaru urlopu. Dotyczy to m.in.:
- prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej,
- wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia,
- okresów współpracy z osobą prowadzącą działalność gospodarczą,
- niektórych okresów pracy wykonywanej za granicą,
- innych form aktywności zawodowej objętych obowiązkowymi składkami emerytalno-rentowymi.
Dzięki temu wiele osób, które przez lata pracowały poza etatem, może szybciej uzyskać prawo do wyższego wymiaru urlopu.
Jak obliczyć łączny staż pracy do urlopu?
Przykład:
Załóżmy, że pracownik ukończył studia magisterskie (czyli szkołę wyższą) oraz ma za sobą:
- 2 lata doświadczenia zawodowego w oparciu o umowę o pracę,
- 1 rok pracy na umowie zlecenia,
- 1 rok prowadzenia działalności gospodarczej.
Po zmianach obowiązujących od 2026 roku do jego stażu pracy można zaliczyć:
- szkołę wyższą – 8 lat stażu (najwyższy możliwy okres spośród ukończonych szkół),
- zatrudnienie na etacie – 2 lata,
- umowę zlecenia – 1 rok,
- działalność gospodarczą – 1 rok.
Łączny staż pracy: 12 lat
Tym samym pracownikowi przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego rocznie, mimo że część jego doświadczenia zawodowego była zdobywana poza umową o pracę.
Urlop w pierwszym roku pracy
Pracownicy rozpoczynający pierwszą w życiu pracę nabywają prawo do urlopu wypoczynkowego w inny sposób niż osoby z dłuższym stażem. Zamiast otrzymać pełny wymiar urlopu „z góry”, prawo to przysługuje im stopniowo – z każdym przepracowanym miesiącem.
W pierwszym roku zatrudnienia pracownik nabywa prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy – w wysokości 1/12 pełnego rocznego wymiaru.
Przykład
Jeśli pracownik ma prawo do 20 dni urlopu rocznie (bo jego staż pracy jest krótszy niż 10 lat), to po jednym miesiącu pracy przysługuje mu:
1/12 × 20 dni = 1,66 dnia (czyli 1 dzień i 5 godzin przy pełnym etacie)
Po trzech miesiącach będzie to około 5 dni urlopu, a po sześciu – 10 dni itd. Gdy tylko pracownik przepracuje pełny rok, od kolejnego roku kalendarzowego będzie mu już przysługiwał pełny roczny wymiar urlopu „z góry”, zgodnie ze stażem.
W kolejnych miejscach pracy urlop naliczany jest już w standardowy sposób – całościowo z początkiem roku kalendarzowego, proporcjonalnie do wymiaru etatu i ewentualnie długości zatrudnienia u danego pracodawcy.
Pracodawca powinien zaokrąglać przysługujący urlop w górę do pełnych dni (zgodnie z zasadą wynikającą z art. 154 § 2 Kodeksu pracy).
Urlop przy niepełnym wymiarze pracy
W przypadku zatrudnienia na część etatu pracownikowi nadal przysługuje urlop wypoczynkowy, ale jego wymiar jest proporcjonalnie zmniejszany względem etatu. Co ważne, nie zmienia się prawo do 20 lub 26 dni urlopu rocznie – zmienia się tylko liczba dni należna przy konkretnym wymiarze czasu pracy.
Jak to działa w praktyce?
Wymiar urlopu ustala się poprzez proporcję odpowiednią do części etatu, a następnie zaokrągla w górę do pełnych dni.
Przykłady
- 1/2 etatu i 10-letni staż pracy (czyli 26 dni rocznie przy pełnym etacie):
26 × 1/2 = 13 dni urlopu wypoczynkowego - 3/4 etatu i mniej niż 10 lat stażu pracy (czyli 20 dni przy pełnym etacie):
20 × 3/4 = 15 dni - 2/5 etatu i 10-letni staż pracy:
26 × 2/5 = 10,4 czyli 11 dni (zaokrąglone w górę)
Od 2019 roku urlop jest rozliczany także w systemie godzinowym – 1 dzień urlopu to 8 godzin pracy, niezależnie od długości zmiany pracownika. Wymiar urlopu dla pracownika zatrudnionego na część etatu ustala się w godzinach, a następnie przelicza na dni urlopowe zgodnie z jego harmonogramem pracy.
Przykład: pracownik na ½ etatu ma 13 dni urlopu × 8 godzin = 104 godziny urlopu.
Jeśli jego zmiana trwa 4 godziny dziennie, to ma do wykorzystania 26 dni roboczych po 4 godziny.
Urlop po zmianie etatu w trakcie roku
Zmiana etatu w trakcie roku kalendarzowego – np. z pełnego na pół etatu lub odwrotnie – wpływa na sposób naliczania urlopu wypoczynkowego. W takiej sytuacji należy obliczyć urlop proporcjonalnie do okresów przepracowanych na różnych wymiarach czasu pracy.
Wymiar urlopu ustala się w dwóch (lub więcej) częściach – osobno dla każdego okresu obowiązywania danego etatu. Dla każdej z części roku stosuje się proporcję odpowiednią do wymiaru etatu w tym okresie.
Przykład
Pracownik ze stażem powyżej 10 lat (czyli przysługuje mu 26 dni urlopu) pracuje:
- od stycznia do czerwca (6 miesięcy) na pełen etat,
- od lipca do grudnia (6 miesięcy) na 1/2 etatu.
Obliczamy urlop proporcjonalnie:
- 26 dni × 6/12 × 1,0 (pełen etat) = 13 dni
- 26 dni × 6/12 × 0,5 (pół etatu) = 6,5 dnia, zaokrąglamy w górę, co daje 7 dni
Łącznie: 13 + 7 = 20 dni urlopu przysługujących w danym roku.
Urlop uzupełniający
W trakcie roku kalendarzowego pracownik może nabyć prawo do dłuższego wymiaru urlopu wypoczynkowego – najczęściej dzieje się tak wtedy, gdy w danym roku osiąga 10 lat stażu pracy. W takiej sytuacji przysługuje mu tzw. urlop uzupełniający, czyli dodatkowe dni urlopu, które powiększają jego dotychczasowy limit.
Przykład
Pracownik z 9-letnim stażem na dzień 1 stycznia 2026 roku ma prawo do 20 dni urlopu rocznie. W czerwcu 2026 roku mija mu 10 lat stażu pracy, co oznacza, że od tego momentu przysługuje mu 26 dni urlopu.
Jak to rozliczyć?
- Za okres od stycznia do czerwca (6 miesięcy): 20 dni × 6/12 = 10 dni
- Za okres od lipca do grudnia (6 miesięcy): 26 dni × 6/12 = 13 dni
Łącznie za cały rok: 10 + 13 = 23 dni urlopu
Zatem pracownik nabywa w połowie roku prawo do 3 dodatkowych dni urlopu – i to właśnie są jego dni uzupełniające.
Urlop uzupełniający nie jest „nowym” urlopem – to dostosowanie rocznego wymiaru urlopu do nowego stażu pracy.
Pracodawca ma obowiązek samodzielnie kontrolować moment uzyskania przez pracownika prawa do wyższego wymiaru urlopu.
Zmiana ta obowiązuje tylko w roku, w którym pracownik przekroczył graniczny staż (czyli 10 lat); w kolejnych latach przysługuje już pełne 26 dni z góry.
Czy pracownik może mieć więcej niż 26 dni urlopu wypoczynkowego?
Zgodnie z Kodeksem pracy maksymalny ustawowy wymiar urlopu wypoczynkowego to 26 dni rocznie – przysługuje on pracownikom, którzy posiadają co najmniej 10-letni staż pracy. Ale w praktyce istnieją sytuacje, w których pracownik może skorzystać z dłuższego, płatnego urlopu:
- Dodatkowy urlop wynikający z przepisów szczególnych – przysługuje wybranym grupom zawodowym, np.: nauczycielom (zgodnie z Kartą Nauczyciela), sędziom, prokuratorom, urzędnikom służby cywilnej, pracownikom niektórych służb mundurowych.
- Urlop dodatkowy z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, zgodnie z ustawą o emeryturach pomostowych – np. osoby pracujące w warunkach szkodliwych mogą mieć prawo do dodatkowych dni wolnych.
- Dodatkowy urlop przewidziany w przepisach wewnętrznych firmy (np. układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy, umowie o pracę) – pracodawca może przyznać dodatkowe dni urlopu np. po określonej liczbie lat pracy w firmie.
- Urlop z innych tytułów – np. szkoleniowy, przysługuje np. pracownikowi skierowanemu na studia czy kursy zawodowe.
Urlop macierzyński a urlop wypoczynkowy
Urlop macierzyński (oraz rodzicielski i ojcowski) nie wpływa negatywnie na prawo do urlopu wypoczynkowego. Pracownica, która przebywa na urlopie macierzyńskim, zachowuje pełne prawo do urlopu wypoczynkowego za ten okres, tak jakby w tym czasie normalnie pracowała.
Co więcej, jeśli po zakończeniu urlopu macierzyńskiego pracownica złoży wniosek o wykorzystanie zaległego urlopu wypoczynkowego, pracodawca ma obowiązek go udzielić – bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego (lub rodzicielskiego), bez potrzeby powrotu do pracy choćby na jeden dzień.
Urlop wychowawczy a urlop wypoczynkowy
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku urlopu wychowawczego – ten może wpływać na wymiar urlopu wypoczynkowego, ale tylko w ściśle określony sposób.
Zgodnie z przepisami, jeśli pracownik przebywa na urlopie wychowawczym przez część roku, to jego urlop wypoczynkowy za ten rok ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu – o 1/12 za każdy pełny miesiąc korzystania z urlopu wychowawczego.
Przykład
Jeśli pracownik przebywał na urlopie wychowawczym przez 4 pełne miesiące w roku, jego urlop wypoczynkowy za ten rok zostanie pomniejszony o 4/12.
Uwaga: Jeśli urlop wychowawczy rozpoczął się w jednym roku, a zakończył w kolejnym, zmniejszenie urlopu następuje oddzielnie dla każdego roku kalendarzowego.
Urlop bezpłatny a urlop wypoczynkowy
Urlop bezpłatny, udzielany na wniosek pracownika, również wpływa na wymiar urlopu wypoczynkowego. Zgodnie z przepisami, okres urlopu bezpłatnego nie jest wliczany do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego.
To oznacza, że za czas spędzony na urlopie bezpłatnym pracownik nie nabywa prawa do urlopu wypoczynkowego. Jeśli więc ktoś przebywał np. przez 3 miesiące na urlopie bezpłatnym w danym roku, jego wymiar urlopu wypoczynkowego może zostać proporcjonalnie pomniejszony.
Dodatkowo – jeśli urlop bezpłatny obejmuje pełen rok kalendarzowy – pracownik w ogóle nie nabywa prawa do urlopu wypoczynkowego za ten rok.
Urlop na żądanie a urlop wypoczynkowy
Urlop na żądanie to szczególna forma urlopu wypoczynkowego, z której pracownik może skorzystać w nagłej sytuacji, bez wcześniejszego planowania. Przysługują mu 4 dni urlopu na żądanie w ciągu roku kalendarzowego, niezależnie od stażu pracy.
Te 4 dni są częścią przysługującego urlopu wypoczynkowego (czyli z puli 20 lub 26 dni), a nie dodatkowymi dniami wolnymi.
Pracownik powinien zgłosić chęć skorzystania z urlopu na żądanie najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy, ale forma zgłoszenia (np. telefonicznie, SMS-em, mailem) nie została szczegółowo określona w przepisach.
Pracodawca nie może odmówić udzielenia urlopu na żądanie, chyba że jego nieobecność poważnie zagraża interesom zakładu pracy (np. ciągłości produkcji lub bezpieczeństwu).
Dowiedz się więcej: Urlop na żądanie – co trzeba o nim wiedzieć?
Urlop w okresie wypowiedzenia
W okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracodawca może zobowiązać pracownika do wykorzystania przysługującego mu urlopu wypoczynkowego. Dotyczy to:
- całego niewykorzystanego urlopu zaległego,
- urlopu bieżącego w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego w danym roku.
Decyzja w tym zakresie należy wyłącznie do pracodawcy – niezależnie od tego, która ze stron złożyła wypowiedzenie umowy. Nie ma więc znaczenia, czy wypowiedzenia dokonał pracownik, czy pracodawca.
Pracownik nie może skutecznie sprzeciwić się wykorzystaniu urlopu w okresie wypowiedzenia. Jeśli pracodawca wyda takie polecenie, urlop staje się obowiązkowy.
Najczęściej pracodawcy kierują pracowników na urlop po to, aby uniknąć konieczności wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop po zakończeniu zatrudnienia.
Przykład
Pracownikowi przysługuje 10 dni zaległego urlopu oraz 8 dni urlopu bieżącego. Otrzymuje trzymiesięczne wypowiedzenie umowy o pracę. Pracodawca może zobowiązać go do wykorzystania całych 18 dni urlopu w okresie wypowiedzenia.
Warto pamiętać, że w czasie urlopu wykorzystanego podczas wypowiedzenia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia urlopowego na takich samych zasadach, jak przy standardowym urlopie wypoczynkowym.
Planowanie urlopu i podział
Zasady planowania urlopu wypoczynkowego reguluje Kodeks pracy. Choć pracownik ma prawo do urlopu, to jego termin powinien być uzgadniany z pracodawcą, a nie ustalany jednostronnie. W praktyce wiele firm opracowuje tzw. plan urlopów, który ma na celu uporządkowanie wypoczynku pracowników i zapewnienie ciągłości pracy.
Plan urlopów sporządza się, jeśli u danego pracodawcy działa zakładowa organizacja związkowa. W pozostałych przypadkach pracodawca może zrezygnować z planowania urlopów i ustalać terminy indywidualnie z pracownikami – zwykle na podstawie składanych wniosków.
Urlop wypoczynkowy może być udzielany w częściach, ale jedna z nich musi trwać nieprzerwanie co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych (czyli obejmować co najmniej 10 dni roboczych). Taki ciągły wypoczynek ma umożliwić realną regenerację sił pracownika.
Przykład
Pracownik ma 26 dni urlopu. Może zaplanować:
- 14 dni (np. 2 tygodnie urlopu latem),
- 6 dni (np. w okolicy świąt lub ferii),
- 4 dni (np. w okolicy tzw. „długiego weekend”),
- 2 dni w innym wybranym terminie.
Pracodawca może zmienić termin urlopu, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach – np. gdy nieobecność pracownika zagraża poważnie interesom firmy lub gdy z powodu siły wyższej (np. choroby) nie może on skorzystać z urlopu w planowanym terminie. Każda zmiana powinna być odpowiednio uzasadniona.
Sprawdź też: Czy pracodawca może odwołać pracownika z urlopu wypoczynkowego?
Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy
Za czas urlopu wypoczynkowego pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia – zgodnie z zasadą, że urlop nie może powodować pogorszenia sytuacji finansowej pracownika. Wynagrodzenie urlopowe powinno odpowiadać temu, jakie pracownik otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował.
Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy oblicza się na podstawie:
- stałych składników wynagrodzenia (np. stała pensja miesięczna, dodatek funkcyjny) – w pełnej wysokości, bez przeliczania,
- zmiennych składników wynagrodzenia (np. premie, prowizje, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe) – jako średnią z ostatnich 3 miesięcy, a w niektórych przypadkach 12 miesięcy (gdy składniki zmienne znacznie się od siebie różnią).
W przypadku pracowników otrzymujących wynagrodzenie stałe miesięczne, obliczenia są proste – za każdy dzień urlopu przysługuje proporcjonalna część miesięcznego wynagrodzenia.
W przypadku pracy na akord lub innych form wynagrodzenia zależnego od wyników pracownicy mają wynagrodzenie urlopowe ustalane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym biorą urlop – z wyłączeniem okresów nieobecności. Nie wliczają się w to premie kwartalne, nagrody czy odprawy.
Czy niewykorzystany urlop wypoczynkowy przepada?
Nie – niewykorzystany urlop wypoczynkowy nie przepada automatycznie. Jeśli z różnych powodów (np. choroby, długiego urlopu macierzyńskiego, potrzeb pracodawcy) pracownik nie skorzysta z urlopu w roku, w którym nabył do niego prawo, niewykorzystane dni przechodzą na kolejny rok kalendarzowy jako tzw. urlop zaległy.
Zgodnie z przepisami pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi urlopu zaległego najpóźniej do 30 września następnego roku. Niewywiązanie się z tego obowiązku jest naruszeniem prawa pracy i może skutkować:
- mandatem karnym do 2 000 zł,
- grzywną w wysokości od 1 000 zł do nawet 30 000 zł (na podstawie orzeczenia sądu, jeśli sprawa zostanie skierowana przez PIP).
Jeśli pracownik nie wykorzysta urlopu zaległego nawet po tym terminie taki urlop nadal nie przepada. Zaczyna wtedy obowiązywać tzw. termin przedawnienia roszczenia. Pracownik traci prawo do urlopu po 3 latach od 30 września roku kolejnego, za który urlop przysługiwał.
Przykład
Załóżmy, że pracownik nie wykorzysta urlopu za rok 2026. Powinien go wykorzystać najpóźniej do 30 września 2027 roku. Jeśli tego nie zrobi, jego roszczenie przedawni się z dniem 30 września 2030 roku – po tej dacie urlop przepadnie definitywnie.
Czy za niewykorzystany urlop wypoczynkowy należy się ekwiwalent pieniężny?
Co do zasady – nie. Urlop wypoczynkowy powinien być wykorzystany w naturze, czyli poprzez rzeczywisty odpoczynek pracownika. Nawet jeśli pracownik z jakichś powodów nie chce brać urlopu, pracodawca nie może wypłacić mu ekwiwalentu pieniężnego, dopóki trwa stosunek pracy.
Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop przysługuje wyłącznie w przypadku zakończenia zatrudnienia – czyli wtedy, gdy:
- umowa o pracę zostaje rozwiązana (np. przez wypowiedzenie, porozumienie stron lub z upływem czasu określonego),
- umowa wygasa (np. z powodu śmierci pracodawcy, zakończenia działalności, upływu czasu trwania umowy).
W takiej sytuacji pracownik ma prawo do ekwiwalentu zarówno za urlop zaległy, jak i za urlop bieżący, proporcjonalny do przepracowanego okresu w danym roku.
Od 27 stycznia 2026 roku obowiązują nowe, ujednolicone zasady wypłacania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.
Obecnie standardowo ekwiwalent powinien zostać wypłacony automatycznie – bez konieczności składania dodatkowego wniosku przez pracownika – razem z ostatnim wynagrodzeniem, w dniu wypłaty pensji.
Przepisy przewidują jednak dwa wyjątki:
- jeśli standardowy termin wypłaty wynagrodzenia przypada jeszcze przed rozwiązaniem lub wygaśnięciem umowy o pracę, pracodawca ma obowiązek wypłacić ekwiwalent najpóźniej w ciągu 10 dni od dnia ustania stosunku pracy,
- jeżeli ostatni dzień tego terminu przypada w dzień wolny od pracy, wypłata musi nastąpić wcześniej – w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym upływ terminu.
Przykład
Pracownik kończy zatrudnienie 31 maja, a wynagrodzenia w firmie wypłacane są 28. dnia każdego miesiąca. Ponieważ termin wypłaty pensji przypada jeszcze przed zakończeniem stosunku pracy, pracodawca powinien wypłacić ekwiwalent za niewykorzystany urlop najpóźniej w ciągu 10 dni od 31 maja.
Warto pamiętać, że pracodawca nie może dowolnie zdecydować o wypłacie ekwiwalentu zamiast udzielenia urlopu. Jeśli istnieje możliwość wykorzystania urlopu – np. w okresie wypowiedzenia – pracodawca powinien w pierwszej kolejności udzielić pracownikowi dni wolnych. Ekwiwalent jest rozwiązaniem stosowanym dopiero wtedy, gdy wykorzystanie urlopu przed zakończeniem zatrudnienia nie jest już możliwe.
Zobacz też:
Świadczenie urlopowe i wczasy pod gruszą – komu przysługują? – dodatkowe środki, które możesz uzyskać od pracodawcy na dofinansowanie swojego urlopu.
FAQ – najczęstsze pytania o urlop wypoczynkowy
Czy pracownik może sam wybrać termin urlopu wypoczynkowego?
Nie całkowicie. Termin urlopu powinien być uzgodniony z pracodawcą. W praktyce pracownik składa wniosek urlopowy, ale ostateczna decyzja należy do pracodawcy, który musi uwzględnić organizację pracy firmy.
Czy niewykorzystany urlop przechodzi na kolejny rok?
Tak. Niewykorzystany urlop staje się tzw. urlopem zaległym i powinien zostać wykorzystany najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego.
Czy pracodawca może wysłać pracownika na urlop bez jego zgody?
Tak, ale tylko w określonych sytuacjach. Dotyczy to przede wszystkim urlopu zaległego oraz urlopu wykorzystywanego w okresie wypowiedzenia umowy o pracę.
Czy pracownik zatrudniony na część etatu ma mniej dni urlopu?
Prawo do urlopu pozostaje takie samo – nadal obowiązuje limit 20 lub 26 dni. Urlop jest jednak obliczany proporcjonalnie do wymiaru etatu, dlatego liczba dni lub godzin urlopu będzie odpowiednio niższa.
Czy za niewykorzystany urlop zawsze należy się ekwiwalent?
Nie. Ekwiwalent pieniężny przysługuje wyłącznie po zakończeniu zatrudnienia, gdy pracownik nie miał możliwości wykorzystania urlopu w naturze. W trakcie trwania umowy pracodawca co do zasady powinien udzielić urlopu, a nie wypłacać za niego pieniędzy.
2026-06-09
Usługi księgowe
BRGS Biuro Rachunkowe Grzegorz Sasin
Warszawa (Praga)

